ART DECO | OPIS | GALERIA LOKALIZACJA | APARTAMENTY | STANDARD

Renesansowi art deco sprzyjały liczne wystawy i publikacje oraz – jak u źródeł stylu – związki z modą, boom handlu detalicznego, gwiazdy filmowe i elegancka młodzież. W czasie pokazu w 1969 roku komentatorka mody i dziennikarka – również kolekcjonerka – Janet Street-Porter oraz projektant Ossie Clark nazwali budynki w stylu deco „magicznymi miejscami”.
Stylistyka art deco w latach dwudziestych i trzydziestych była adresowana zarówno do rynku towarów luksusowych, jak i do odbiorcy masowego, dzięki czemu obecnie dociera  do szerokiej warstwy entuzjastów. Jak pisała Janet Street-Porter w bezlitosnej recenzji książki Bevisa Hilliera Art Deco „Liczba entuzjastów lat trzydziestych i pamiątek z tego okresu (nie tylko unikalnych dzieł słynnych projektantów, ale po prostu przedmiotów masowej produkcji) od pewnego czasu nieustannie rośnie”. Przy okazji publicystka wymienia te elementy art deco, które mają nieprzemijającą wartość dla stylistów i projektantów: „Prawdziwe odrodzenie nie polega na przerabianiu dawnej grafiki czy mody, lecz na powrocie do realizacji najsłuszniejszych postulatów art deco – na połączeniu artystycznych i masowych technik produkcji dla wytwarzania obiektów, które nie tylko są prawidłowo zaprojektowane i funkcjonalne, ale mają szczególną indywidualną wartość ludzką”.
W praktyce więc renesans art deco wiąże się z ściśle z powszechną negatywną oceną modernizmu i pragnieniem wyrażenia indywidualnej ekspresji i fantazji.  Zainspirowało ono architektów i projektantów okresu postmodernizmu, zachęcając do stosowania bogatszej ikonografii, do żartu, do odważnych eksperymentów z materiałami, kolorami, powierzchniami, kształtem i skojarzeniami wizualnymi.

„Art deco” (skrót od francuskiego art decoratiƒ - sztuka dekoracyjna) - potoczne określenie stylu sztuki użytkowej lat 20. i 30. XX wieku. Nazwa powstała w 1966, w związku z refleksją nad rezultatami Wielkiej Międzynarodowej Wystawy Sztuk Dekoracyjnych i Przemysłu Nowoczesnego w Paryżu, 1925. Na wystawie tej objawiła się nie skrystalizowana jeszcze, ale już wyraźna, nowa formacja sztuki użytkowej, pozostająca w ostrej opozycji do ornamentacyjnego nadmiaru ustępującej secesji. Nazywana wówczas sztuką nowoczesną (modernizm) lub żartobliwie stylem jazzu, "art deco" brała podniety z rozmaitych źródeł, nie wykluczając niektórych, umiarkowanych w zdobnictwie, odmian Art Nouveau (np. „styl kwadratowy” secesji wiedeńskiej). Inspirowała się jednak głównie kubizmem, futuryzmem, propozycjami Bauhausu, a obok tego także dekoracjami Rosyjskich Baletów Diagilewa i zdobnictwem Indian bądź nawet starożytnych Egipcjan (1922 - odkopanie grobowca Tutanchamona). W „art deco” dominowało upodobanie do geometrycznej prostoty, a w konsekwencji do zdecydowanego rysunku bryły przedmiotu oraz dosadności podstawowych zestawień kolorystycznych w abstrakcyjnym na ogół zdobieniu. Projektanci „art deco” liczyli się z żądaniami przemysłu, dbali o funkcjonalność formy i szerokie zastosowanie takich materiałów, jak kolorowe metale (nikiel, chrom, polerowany mosiądz), bakelit, szkło itp. Pragnęli zakończyć stary konflikt między sztuką i przemysłem, włączając się trwale w proces produkcji mechanicznej. W dziedzinie urządzania wnętrz charakterystyczne dla „art deco” są stoły o szklanych blatach, ciężkie, ale wygodne fotele kryte skórą (tzw. klubowe), masywne, o niemal nie rozczłonkowanej bryle szafy i biurka, na których stoją lampy z kloszami w kształcie wycinka kuli ze szkła lub alabastru. (Sławnym francuskim projektantem wnętrz jest wówczas J. E. Ruhlmann.) Wzory ozdobnych poduszek na kanapy naśladują kompozycje Picassa i Kandinsky'ego, znana jest nawet tkanina o deseniu zwanym picassienne. Stroje charakteryzuje luźny, nieskrępowany krój, suknie damskie mają proste linie, modne są ,,chłopięce sylwetki”, jakie malował w tym czasie Ludomir Ślendziński lub we Francji Kees van Dongen. Projektantki mody to często znane malarki (np. Sonia Terk-Delaunay, Sophie Teuber-Arp czy Lubow Popowa). Obok nich działa sławna Coco Chanel. Godną uwagi porcelanę z typową dekoracją wytwarza w latach 1921-30 Leningradzka Fabryka Porcelany. W Polsce „art deco” w zakresie wystroju wnętrza ma charakter bardziej zbliżony do rzemiosła artystycznego, na co wskazuje np. działalność spółdzielni artystów plastyków „Ład". Grafikę użytkową dobrze reprezentuje twórczość T. Gronowskiego, malarstwo dekoracyjne Zofia Stryjeńska (np. cykle tańców ludowych), a rzeźbę Jan Szczepkowski (dekoracja Banku Gospodarstwa Krajowego w Warszawie). W budownictwie przejawem tego stylu może być kościół św. Rocha w Białymstoku, projektu Oskara Sosnowskiego.

Źródło:
Charlotte Benton, Tim Benton, Ghislaine Wood-„Art Deco 1910-1939”-Zysk i S-ka Wydawnictwo-Poznań 2010
„Mały słownik terminów plastycznych” Krystyna Zwolińska, Zasław Malicki, wydanie III, Wiedza Powszechna, Warszawa 1990, ISBN 83-214-0590-8.